3 Aralık Günü Engelli Memura Tatil Mi? Dünya Engelliler Günü 2026 İdari İzin Rehberi
3 Aralık 2026 Perşembe günü:
- ✅ Türkiye’de resmi tatil DEĞİLDİR
- ✅ Kamuda çalışan TÜM engelli memurlar idari izinli sayılır
- ✅ Dilekçe veya başvuru gerekmez, otomatik idari izinlidir
- ✅ Özel sektör engelli çalışanları için yasal zorunluluk yoktur
3 Aralık Dünya Engelliler Günü Nedir?
3 Aralık Dünya Engelliler Günü, Birleşmiş Milletler tarafından 1992 yılında ilan edilen ve her yıl dünya genelinde engelli bireylerin haklarına dikkat çekmek, farkındalık yaratmak ve toplumsal kabulü artırmak amacıyla anılan özel bir gündür.
Bu gün, engelli bireylerin karşılaştığı zorlukları anlamak, toplumsal engelleri kaldırmak, eşit haklar ve fırsatlar sağlamak için önemli bir fırsat sunar. Türkiye’de de 3 Aralık, çeşitli etkinlikler, seminerler ve farkındalık kampanyaları ile anılmaktadır.
- 1992: Birleşmiş Milletler tarafından 3 Aralık “Dünya Engelliler Günü” olarak ilan edildi
- 2002: Türkiye’de Başbakanlık Genelgesi ile kamuda çalışan engellilere idari izin hakkı tanındı
- 2026: Güncel düzenlemeler çerçevesinde bu haklar devam etmektedir
3 Aralık Resmi Tatil Mi?
Hayır, 3 Aralık Türkiye Cumhuriyeti’nde resmi tatil DEĞİLDİR.
Devlet tarafından belirlenen resmi tatil günleri listesinde 3 Aralık yer almamaktadır. Bu tarih, yalnızca farkındalık ve anma günü olarak kabul edilir. Genel nüfus için normal bir iş günüdür.
Türkiye’deki Resmi Tatil Günleri (Referans)
3 Aralık’ın resmi tatil olmadığını netleştirmek için, Türkiye’deki resmi tatil günlerini hatırlatalım:
| Tatil Günü | Tarih | Süre |
|---|---|---|
| Yılbaşı | 1 Ocak | 1 gün |
| Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı | 23 Nisan | 1 gün |
| Emek ve Dayanışma Günü | 1 Mayıs | 1 gün |
| Gençlik ve Spor Bayramı | 19 Mayıs | 1 gün |
| Demokrasi ve Milli Birlik Günü | 15 Temmuz | 1 gün |
| Zafer Bayramı | 30 Ağustos | 1 gün |
| Cumhuriyet Bayramı | 29 Ekim | 1 gün (öğleden sonra tatil) |
| Ramazan Bayramı | Değişken (Hicri takvim) | 3,5 gün |
| Kurban Bayramı | Değişken (Hicri takvim) | 4,5 gün |
Görüldüğü üzere, 3 Aralık bu listede yer almamaktadır ve genel resmi tatil kapsamında değildir.
Kamuda Çalışan Engelli Memurlar İçin 3 Aralık
Yasal Düzenleme: 2002/58 Sayılı Başbakanlık Genelgesi
Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan engelli memurların 3 Aralık’taki durumu, Başbakanlık (Mülga) Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü’nün 03 Aralık 2002 tarihli ve 2002/58 sayılı Genelgesi ile netleştirilmiştir.
“Ulusal düzeyde kabul edilen 10-16 Mayıs Engelliler Haftasının ilk günü ile 3 Aralık Dünya Engelliler Günü’nde, kamuda görev yapan tüm engelliler idari izinli sayılacaktır.”
Bu düzenleme uyarınca:
- 3 Aralık 2026 Perşembe günü tüm kamu kurumlarında çalışan engelli personel idari izinli sayılacaktır
- Ek bir talep veya dilekçeye gerek yoktur – İzin otomatiktir
- İşe gitmeyeceklerdir – O gün mesaiye başlamayacaklardır
- Maaştan kesinti yapılmaz – İdari izinli oldukları için ücretleri eksiksiz ödenir
- İzin hakkına sayılmaz – Yıllık izinlerinden düşülmez
Kimler Bu Haktan Yararlanır?
İdari izin hakkından yararlanabilmek için aşağıdaki şartları taşımak gerekir:
| Şart | Açıklama |
|---|---|
| Kamu Görevlisi Olmak | Devlet kurumunda, belediyede, üniversitede vb. kamu kurumunda çalışmak |
| Engelli Statüsü | En az %40 engel oranına sahip olmak ve resmi sağlık kurulu raporu bulundurmak |
| Aktif Çalışan | İzinli, raporlu veya görevden uzaklaştırılmamış olmak |
| Tüm Kadro Türleri | Memur, sözleşmeli personel, işçi (4/C kapsamında) – hepsi dahil |
Hangi Kurumları Kapsar?
- Bakanlıklar ve bağlı kuruluşlar
- Belediyeler (Büyükşehir ve ilçe belediyeleri)
- İl özel idareleri
- Devlet üniversiteleri
- Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı okullar
- Sağlık Bakanlığı’na bağlı hastaneler
- Emniyet ve jandarma birimleri
- Kamu iktisadi teşebbüsleri (KİT’ler)
- Düzenleyici ve denetleyici kurumlar
- Tüm diğer kamu kurum ve kuruluşları
Özel Sektörde Çalışan Engelliler İçin 3 Aralık
Özel sektörde çalışan engelli bireyler için 3 Aralık’ta yasal bir izin zorunluluğu bulunmamaktadır.
Ancak, bazı şirketler gönüllü olarak ve kurumsal sosyal sorumluluk anlayışıyla engelli çalışanlarına bu gün izin verebilirler. Bu tamamen işverenin inisiyatifindedir.
Özel Sektör İçin Öneriler:
- İşvereninizle görüşerek izin talep edebilirsiniz
- Yıllık izninizden kullanabilirsiniz
- Ücretsiz izin talep edebilirsiniz
- Şirket politikasına göre esnek çalışma düzenlemesi yapılabilir
10 Mayıs Engelliler Haftası İdari İzni
Genelgenin aynı maddesi, 10-16 Mayıs tarihleri arasında kutlanan Engelliler Haftası’nın ilk günü olan 10 Mayıs için de aynı idari izin hakkını tanımaktadır.
- 10 Mayıs: Kamuda çalışan tüm engelliler idari izinli
- 11-16 Mayıs: Çeşitli etkinlikler düzenlenir ancak idari izin yoktur
- Amaç: Engelli bireylerin toplumsal kabulünü artırmak, haklarını savunmak
Olumsuz Hava Koşulları Durumunda Ek İzin
Genelge ayrıca özel bir düzenleme daha içermektedir:
Olumsuz hava koşulları (kar, fırtına, sel vb.) nedeniyle valiliklerce okulların tatil edilmesi halinde, aynı bölgedeki kamu görevlisi engelliler, ayrıca bir talimat ve talebe gerek kalmadan, belirlenen tatil süresince izinli sayılacaktır.
Bu düzenleme, engelli bireylerin ulaşım ve hareketlilik zorluklarını dikkate alarak önemli bir kolaylık sağlamaktadır.
İdari İzin Başvuru Süreci
3 Aralık İçin Başvuru Gerekli Mi?
3 Aralık Dünya Engelliler Günü için kamuda çalışan engellilerin hiçbir başvuru veya dilekçe vermesine gerek yoktur. İdari izin hakkı otomatik olarak tanınmıştır.
Ne Yapmalısınız?
Yapılması Gerekenler:
- Önceden Bilgilendirme: Amirinize veya insan kaynaklarına 3 Aralık’ta işe gelmeyeceğinizi hatırlatın (zorunlu değil ama nazik bir davranış)
- Engelli Raporunuz Güncel Olsun: Dosyanızda güncel engelli sağlık kurulu raporunuz bulunsun
- O Gün İşe Gitmeyin: 3 Aralık’ta mesaiye başlamayın
- Puantaj Takibi: İdari izinli olduğunuz için devamsızlık sayılmayacak
3 Aralık 2026 Detayları
| Tarih: | 3 Aralık 2026 Perşembe |
| Durum: | Normal çalışma günü (genel nüfus için) |
| Engelli Kamu Personeli: | İdari izinli |
| Özel Sektör Engelliler: | Yasal izin zorunluluğu yok |
| Okullar: | Açık (eğitim-öğretime devam) |
Engelli Öğretmenler 3 Aralık’ta İzinli Mi?
Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı okullarda görev yapan engelli öğretmenler de kamu görevlisi olduklarından, 3 Aralık’ta idari izinli sayılırlar ve işe gitmeyeceklerdir.
Bu durum şunları kapsar:
- İlkokul, ortaokul, lise öğretmenleri
- Okul müdürleri ve müdür yardımcıları
- Rehber öğretmenler
- Okullardaki idari personel
- Hizmetli ve diğer destek personeli
3 Aralık’ta Düzenlenen Etkinlikler
3 Aralık Dünya Engelliler Günü’nde Türkiye genelinde çeşitli farkındalık etkinlikleri düzenlenir:
- Seminerler ve Konferanslar: Engelli hakları, erişilebilirlik konularında bilgilendirme
- Panel ve Söyleşiler: Engelli bireylerin deneyimlerini paylaşma
- Farkındalık Yürüyüşleri: Toplumsal duyarlılık yaratma
- Sanat Etkinlikleri: Engelli sanatçıların sergiler ve gösteriler
- Spor Etkinlikleri: Engelli sporcu gösterileri
- İşbirliği Protokolleri: Kamu kurumları ve STK’lar arası anlaşmalar
- Medya Kampanyaları: TV, radyo ve sosyal medyada farkındalık içerikleri
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
İlgili Yasal Mevzuat
1. Başbakanlık Genelgesi (2002/58):
03 Aralık 2002 tarihli ve 2002/58 sayılı “Özürlülerle İlgili Başbakanlık Genelgesi” – 3. Madde
2. 5378 Sayılı Engelliler Kanunu:
Engellilerin haklarını düzenleyen temel kanun
3. 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu:
Kamu personelinin çalışma koşulları ve izin hakları
4. 4857 Sayılı İş Kanunu:
Engelli çalışanların iş hayatındaki hakları
Engelli Hakları ve Farkındalık
3 Aralık Dünya Engelliler Günü, sadece bir izin günü olmaktan öte, toplumsal bir farkındalık ve dayanışma günüdür. Bu günün amacı:
- Farkındalık Yaratmak: Engelli bireylerin karşılaştığı zorlukları topluma hatırlatmak
- Hakları Savunmak: Eşit hak ve fırsatlar için mücadele etmek
- Erişilebilirliği Artırmak: Fiziksel ve sosyal engelleri kaldırmak
- İstihdam Fırsatları: Engelli bireylerin iş hayatına katılımını teşvik etmek
- Toplumsal Kabulü Güçlendirmek: Önyargıları kırmak, kabulü artırmak
- Politika Geliştirmek: Engelli dostu yasalar ve düzenlemeler için çalışmak
Sonuç ve Hatırlatmalar
3 Aralık 2026 Perşembe günü:
- ❌ Türkiye’de resmi tatil değildir
- ✅ Kamuda çalışan tüm engelli personel idari izinlidir
- ✅ Başvuru veya dilekçe gerektirmez, otomatik haktır
- ✅ Maaştan kesinti yapılmaz, yıllık izinden düşülmez
- ✅ Özel sektörde yasal zorunluluk yoktur
- ✅ 10 Mayıs Engelliler Haftası’nda da aynı hak geçerlidir
Kamuda çalışan engelli memurlar, 2002 yılından beri tanınan bu hakkı kullanarak 3 Aralık’ta işe gitmemekte ve bu özel günde çeşitli farkındalık etkinliklerine katılabilmektedir. Bu düzenleme, engelli bireylere tanınan önemli haklardan biridir ve toplumsal duyarlılığın bir göstergesidir.
Bu makale 10 Aralık 2025 tarihinde hazırlanmıştır. Genelge ve yasal düzenlemeler değişebilir. Güncel bilgiler için mutlaka kurumunuzun insan kaynakları bölümüne veya Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na başvurunuz.
- Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı EYHGM: www.aile.gov.tr/eyhgm
- İletişim: 0312 705 50 00
- Genelge Metni: www.aile.gov.tr/eyhgm/mevzuat (2002/58 sayılı genelge)